Zo is het om naast windmolens van meer dan 200 meter hoog te wonen: ‘Voelt als Madurodam hier’

Nieuws

23-1-2022

Windmolens worden hoger en hoger. Volgens de windsector hoeft dat niet tot meer overlast te leiden. In Utrecht, waar mogelijk de hoogste windmolens van Nederland komen, zijn ze er niet gerust op. Hoe is het eigenlijk om naast zo'n rijtje windmolenreuzen te wonen? 

De windmolen oogt imposant voor wie nabij komt. De wieken meten 107 meter! Ze wegen 50.000 kilo. Niet voor niets was hier een selfiespot waar in het begin gretig gebruik van werd gemaakt. De Noordzee ligt even verderop, daar moeten reuzen als deze op termijn naartoe, als het aan de plannenmakers ligt. 

Het is haast niet voor te stellen. Met een tiphoogte van 245 meter (hoogste punt van rechtopstaande wiek) schaart deze windmolenreus op de Tweede Maasvlakte zich in de top 3 van Nederlandse gebouwen. Alleen de Gerbrandytoren bij Lopik/IJsselstein en de televisietoren bij Smilde zijn hoger. 

Naast het imposante geeft de windmolen ook een ander gevoel. Hier staat-ie middenin het havengebied. Geen haan of buurtbewoner die er naar kraait. Maar hoe zou het zijn als er zes van deze reuzen in polder Rijnenburg bij Utrecht zouden staan?

Meer overlast

De actiegroep Buren van Rijnenburg en Reijerscop reageerde ziedend toen ze ontdekte dat de windmolens in de polders mogelijk óók 270 meter hoog worden. Volgens hen is altijd gesproken over een tiphoogte van 235 meter. Hogere windmolens leiden tot meer overlast, is de vrees. 

Dat windmolens de laatste jaren hoger en hoger zijn geworden, is natuurkundig simpel te verklaren, zegt Rik Harmsen van de Nederlandse WindEnergie Associatie, de branchevereniging van de windsector. ,,Als de rotorbladen (wieken - red.) twee maal zo groot worden, wordt het rotoroppervlak en daarmee de energieproductie vier maal zo groot. De kosten zijn echter niet twee keer zo hoog.’’ Hoge molens vangen ook meer wind, omdat het hoog in de lucht harder waait. 

Stellig

De Utrechtse wethouder Lot van Hooijdonk (GroenLinks) was donderdag stellig in een vergadering van de gemeenteraad. Hogere windmolens leiden volgens haar niet tot meer geluidsoverlast. Harmsen valt haar bij. Fabrikanten zoeken volgens hem continu naar manieren om windmolens stiller te maken. Maar hij plaatst ook een kanttekening. ,,Een hogere windmolen hoeft niet meer geluid te maken, maar het hangt wel van het type af.’’ 

We vragen het na in Piershil en Nieuw-Beijerland, kernen in de Zuid-Hollandse gemeente Hoeksche Waard. Stap je daar je woning uit dan kijkt je recht tegen windpark Spui aan, met molens van meer dan 200 meter hoog. De bevindingen van bewoners zijn divers. Janneke Mulder (27) betrapte zich er recent op dat ze de windmolens gedag zegt als ze 's morgens de deur uitloopt. ,,Ik lijk wel gek. Maar ze horen bij het dorp. Van welke kant je ook komt, ze steken overal bovenuit. Het voelt alsof je in Madurodam woont. Of ik er van baal? Nee, maar ik snap de grieven wel. Zet waar dan ook in Nederland zoiets groots achter je achtertuin of in je gezichtsveld en mensen zullen boos zijn. Iedereen wil verduurzamen, maar ze zien die reuzen liever ergens anders.’’ 

Bunkerburgers en windangst

Ze vervolgt: ,,Mijn vriend woonde hier al. Hij heeft gewikt en gewogen, want je koopt wel een huis in een gebied waar veel bewoners inmiddels vertrokken zijn vanwege het windpark.’’ Ze werden horendol van het lawaai. ‘Bunkerburgers’ en ‘Windangst’ zijn inmiddels ingeburgerde begrippen in deze contreien. 

Angelique Smit heeft een haat-liefde-verhouding met de molens. ,,Esthetisch vind ik ze mooi.  Maar als het waait en ze draaien op volle toeren hoor je ze áltijd. De avondklok was een crime, de lockdown ook, de windmolens overstemden alles. Slapen met ramen open.....veel mensen weten wel beter hier.’’

Een verhaal dat veel bevestiging vindt bij een rondgang door de wijken waarvan de huizen vanuit keuken- en slaapkamerramen een skybox op de molens hebben. Haar buurvrouw zegt: ,,Het gekke is, de één hoort  een bromtoon, de ander leert er mee leven.’’ 

Het is met name dat eerste vooruitzicht waar omwonenden van Rijnenburg en Reijerscop bezorgd over zijn. En zeker als ze windmolens steeds hoger worden. Volgens klinisch fysicus en audioloog Jan de Laat van het Leids Universitair Medisch Centrum geldt in algemene zin: hoe hoger de turbine hoe zwaarder de bromtoon. ,,Vergelijk het maar met een muziekinstrument. Hoe groter een instrument is, hoe lager de toon.’’ 

Toch is het verschil tussen een turbine van 235 of 270 meter niet zo groot, denkt hij. Volgens De Laat en andere wetenschappers moet er nog wel nader onderzoek worden gedaan naar de gezondheidseffecten zoals slaapstoornissen als gevolg van laagfrequent geluid.

Slagschaduw

Volgens woordvoerder Harmsen van de branchevereniging is er in elk geval één nadeel van de steeds hoger wordende turbines. ,,Hoe langer de rotorbladen zijn, hoe verder de slagschaduw reikt. Zo simpel is het.’’ Maar door de turbines ‘slim te positioneren’ kan de overlast volgens hem worden beperkt.

Of het voor omwonenden echt uitmaakt of een windmolen 170, 210 of 250 meter hoog is, vraagt de Nederlandse WindEnergie Associatie zich af. ,,De windmolen is in alle gevallen goed zichtbaar en heeft effect op het landschap en de beleving daarvan.’’ Volgens de windsector is de ervaring dat op plekken waar de omgeving heeft meegedacht over de inrichting en de hoogte van de windmolens, de voorkeur uitging naar een beperkt aantal grotere molens in plaats van meerdere kleinere exemplaren.

 

Misleid

Dat de windmolens in de Utrechtse polders mogelijk tientallen meters hoger worden, is bij een deel van de gemeenteraad verkeerd gevallen. CDA-raadslid Jantine Zwinkels stelde donderdagavond dat omwonenden zijn ‘misleid’. Bij presentaties van de plannen op bewonersbijeenkomsten is volgens haar altijd een hoogte van 235 meter genoemd. Wethouder Van Hooijdonk ontkende dat er  een maximale hoogte is vastgelegd. Volgens haar is dat bewust niet gedaan omdat de gemeente niet wil sturen op de hoogte, maar normen wil opleggen voor geluid en slagschaduw van windmolens. Angeliek Smit wenst Utrecht veel wijsheid toe. ,,Kies je voor molens, zet ze dan in elk geval anders neer dan hier.’’

lees artikel/document (opent nieuw scherm/tabblad) 

Deel dit bericht

tinyurl: link